Lintopdrachten overslaan
Verdergaan naar hoofdinhoud
Omhoog
Aanmelden

schakelklas 1 en 2


De schakelklas (1e en 2e fase) is bedoeld voor leerlingen van twaalf tot twintig jaar, die zijn vastgelopen in het reguliere onderwijs.
 
De oorzaken zijn zeer divers: er kan sprake zijn van eenlichamelijke ziekte, fysieke, somatoforme  of psychische klachten (internaliserende problematiek o.a. stress en angsten), een pestverleden of een internaliserende vorm van autisme.
Veel leerlingen zitten langdurig thuis (vaak al een jaar), hebben veelal een diagnose (psychisch en/of medisch) en volgen al een behandelingstraject. De leerlingen hebben dan ondersteuning van een hulpverlener.
De problematiek van deze groep leerlingen is vaak zo complex dat de extra ondersteuning, die ze mogelijk al in een eerder stadium vanuit de reguliere school hebben gehad, niet voldoende bleek om de leerling binnen de school te houden. De leerlingen hebben bij plaatsing al een toelaatbaarheidsverklaring van een samenwerkingsverband of deze is aangevraagd.
Kortom: het gaat voor 80% om leerlingen met een complexe problematiek, waarbij het regelmatig voorkomt dat sprake is van het samengaan van verschillende diagnoses en gevolgen voor functioneren, die elkaar beïnvloeden. Het scholingsperspectief wordt opnieuw geformuleerd en er wordt een passend leerarrangement samengesteld.Tenslotte is het van belang daar een passende plek voor te vinden: doorstromen in een andere klas binnen Mariëndael (het meest reële) of terug naar het regulier onderwijs.
 

Belangrijkste doel van de 1e fase van de schakelklas:

Een leerling met complexe problematiek, krijgt inzicht in zijn/haar mogelijkheden. Een passende volgende stap in het onderwijstraject en de nodige begeleiding voor nu en later, om het vervolgtraject haalbaar te maken, is in kaart gebracht.

Werkwijze

De leerling volgt een programma in de schakelklas dat bestaat uit drie fases. De eerste fase: observatie en diagnostiek.
Duur: 8 weken.
Evaluatie: elke 4 weken in multidisciplinair team[1].
Vanaf het beginis een multidisciplinair team intensief betrokken bij de begeleiding van de leerling. In samenwerking met de behandelaar[2], ouders enleerling worden afspraken gemaaktover de belastbaarheid van deze leerling en het programma wordt daarop aangepast.
Op didactisch vlak is vanwege de complexe problematiek en vaak langdurig verzuim geen duidelijk beeld meer van het niveau en de mogelijkheden van de leerling. De leerlingen werken in deze periode nog niet met schoolboeken en hebben ook nog geen lessen van vakdocenten. De didactische ondersteuning (Didon) bepaalt met testmateriaal het niveau en brengt eventuele leerproblemen in kaart.
Gedurende de eerste acht weken wordt een speciaal programma aangeboden waarin kwaliteiten van de leerling ten aanzien van o.a. samenwerken, grenzen stellen, zelfbeeld van leerlingen in kaart worden gebracht.
In het multidisciplinair team wordt tenslotte een ondersteuningsplan vastgesteld dat op alle gebieden passend is voor deze leerling.
 

Belangrijkste resultaten in deze periode zijn:

-         Didactische achterstanden en hiaten zijn in kaart gebracht en gecommuniceerd met betrokkenen[3];
-         De benodigde ondersteuning[4] is geformuleerd en gecommuniceerd met betrokkenen;
-         De leerling heeft een schoolgang opgebouwd van minimaal tachtig procent van het rooster in de eerste fase (maandag, woensdag en vrijdagochtend).
-          De leerling heeft positieve ervaringen opgedaan in de schoolgang;
-          De leerling heeft zicht op zijn/haar mogelijkheden en kwaliteiten.
 
De tweede fase: opbouw van competenties en schoolritme  en aansluiting schoolvakken.
Duur: afhankelijk van opbouw in ondersteuningsplan en zorgbehoefte; maximum één jaar.
Evaluatie: elke 6 weken in multidisciplinair team.
In deze periode zal de leerling een aantal uren gaan werken aan schoolvakken. In eerste instantie zullen Nederlands, Engels en wiskunde aan bod komen en waar mogelijk zal uitbreiding volgen. De leerling krijgt ondersteuning van vakdocenten, die zicht geven op niveau en leerproblemen.
Daarnaast volgt de leerling verschillende modules (o.a. samenwerken, presenteren, communicatie, argumenteren/debatteren, studievaardigheden). Door middel van deze modules wordt gewerkt aan uitbreiding en verbetering van competenties. Iedere leerling volgt een eigen traject en heeft een eigen rooster.
 
Belangrijkste resultaten  in deze periode zijn:
-          Didactische achterstanden en hiaten zijn zodanig weggewerkt, dat deze voor een doorstroom naar een reguliere setting[5] geen belemmering vormen. Over de stand van zaken wordt gecommuniceerd met betrokkenen;
-          Ondersteuning en begeleiding zijn teruggebracht naar een werkbaar niveau binnen een reguliere setting en gecommuniceerd met betrokkenen;
-          De leerling heeft de schoolgang opgebouwd naar wat maximaal mogelijk is in het licht van zijn/haar beperking, wat tot uiting komt in een individueel, op maat gemaakt rooster; Dit rooster wordt in overleg met behandelaar opgesteld;
-          De leerling heeft weer vertrouwen in de schoolgang en een positief en realistisch scholingsperspectief voor ogen;
-          De leerling heeft zicht op zijn/haar mogelijkheden en kwaliteiten en kan deze benoemen.
 
De derde fase: doorstroom naar een ‘reguliere klas’ binnen Mariëndael, of de overgang naar regulier onderwijs is in gang gezet.
Duur: afhankelijk van opbouw in ondersteuningsplan en zorgbehoefte.
Evaluatie: elke 6 weken in multidisciplinair team.
Naast het werken aan competenties leert de leerling in deze fase om te gaan met werkdruk en wordt er geoefend met het krijgen en verwerken van huiswerk (plannen en organiseren) en het maken van toetsen. De instroom naar een nieuwe klas gebeurt stapsgewijs. Ook de tijdsduur van deze fase wordt per leerling bepaald.
Na de definitieve doorstroom binnen school blijft de schakelklasmentor nog enige tijd contact houden met de leerling en de nieuwe mentor, afhankelijk van de zorgbehoefte; zowel de school (gz-)psycholoog, maatschappelijk werker en didactisch deskundige blijven de leerling volgen.
Als de doorstroom richting vervolgschool of school van herkomst betreft, vindt er een overdracht plaats en worden in overleg met de betreffende school afspraken gemaakt voor een follow-up.
Leerlingen die zijn doorgestroomd naar een klas binnen Mariëndael komen op een aantal momenten terug in de schakelklas om via intervisie ervaringen uit te wisselen.
 
Belangrijkste resultaten  in deze periode zijn:
-          De leerling vindt didactisch aansluiting bij de nieuwe klas;
-          De leerling vindt sociaal-emotioneel aansluiting bij de nieuwe klas;
-          De leerling heeft de begeleiding en ondersteuning die hij/zij in deze klas nodig heeft om zowel didactisch als sociaal-emotioneel goed te kunnen functioneren;
-          De leerling houdt, met in achtneming van de beperking, de maximale voortgang van zijn/haar schoolgang vast wordt met behandelaar overlegd;
-          De leerling heeft, eventueel na de gewenning, in de reguliere setting (opnieuw) vertrouwen in de schoolgang en beschikt over een positief en realistisch scholingsperspectief;
-          De leerling heeft vertrouwen in eigen mogelijkheden en een positieve kijk op zijn/haar ontwikkeling.

Tenslotte

Leerlingen die in de eerste fase van de schakelklas terechtkomen hebben over langere periodes problemen gekend. Het gaat vaak om complexe, soms onbegrepen problematiek, waarbij ook de omgeving stappen moet zetten om deze leerling weer in een positieve ontwikkeling te krijgen. Niet alle problemen zijn in korte tijd op te lossen Soms zijn ze helemaal niet op te lossen.
Kortom: deze leerlingen zijn niet klaar als ze de schakelklas verlaten. Zij blijven leerlingen met een complexe problematiek en dus met een extra zorgbehoefte. “Doe maar weer normaal” is niet vanzelfsprekend.
Het is een (behoorlijk) zetje in de goede richting, maar het echte werk begint dan pas.
 

 
[1] Gz-psycholoog, maatschappelijk werker, psychiater, schoolarts, didactisch deskundige, coördinator schakelklas en mentor.
[2] Arts, psycholoog, psychiater, gezinsondersteuner, enz. 
[3] Leerling, ouders, hulpverleners, docenten, school van herkomst.
[4] Didactisch, psychisch, fysiek, sociaal-emotioneel.
[5] Regulier onderwijs, reguliere klas in speciaal onderwijs, stage- of arbeidstoeleiding.

indeling

:

Help (nieuw venster)